ยินดีต้อนรับเข้าสู่ STD LAW CENTER ศูนย์บริการข้อมูลกฎหมายออนไลน์ เอกสารเตรียมสอบเนติบัณฑิต ผู้ช่วยผู้พิพากษา อัยการผู้ช่วย และทนายความ เชิญชวนผู้ที่มีความมุ่งมั่นก้าวไปสู่ความสำเร็จในวิชาชีพกฎหมาย ได้เตรียมความพร้อมก่อนสอบทุกสนาม ก่อนปฏิบัติงานจริงในวิชาชีพกฎหมาย โดยร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการจัดทำเว็บไซต์ ด้วยการสมัครเป็นสมาชิก STD มีสิทธิพิเศษมากมาย ดูรายละเอียดได้ในเมนูเปิดรับสมัครสมาชิก
www.stdlawcenter.com arrow กุญแจหลักกฎหมาย arrow กุญแจหลักกฎหมาย : เรื่อง การชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเด็ดขาด(เหตุโทษลูกหนี้ไม่ได้) (ฺฺโดย Rymani R.)
 
เข้าสู่ระบบสำหรับสมาชิกSTD
(สงวนสิทธิ์เฉพาะสมาชิก)
ชื่อผู้ใช้

รหัสผ่าน

จำข้อมูลการล็อกอิน
ลืมรหัสผ่าน?
ข้อมูลทั่วไปสำหรับเตรียมสอบ
www.stdlawcenter.com
SSRN
Gmail
Hotmail
twitter
Google +
facebook
youtube.com
google.co.th
มุมแจ้งข่าว : สมาชิกเว็บไซต์
เปิดรับสมัครสมาชิก : STD
แก้ไขข้อมูลส่วนตัว(สมาชิก)
ตัวอย่างข้อมูลสำคัญของเรา
ตรวจสอบสถานะสมาชิก !
กฎกติกาการศึกษาข้อมูล !
ค้นข้อมูลภายในเว็บไซต์ !
ติดต่อทีมงานของเราที่นี่ !
มุมแจ้งข่าว : การเปิดสมัครสอบ
ข่าวเปิดสอบศาล 2561
ข่าวเปิดสอบอัยการ 2561
ข่าวเปิดสอบตั๋วทนาย 2561
ข่าวเปิดสอบเนติ ปี 2561
ข่าวเปิดสอบราชการ 2561
มุมแจ้งข่าว : ประกาศผลสอบ
ผู้สอบผ่านศาล (จิ๋ว) 2560
ผู้สอบผ่านศาล (ล) 2559
ผู้สอบผ่านศาล (ญ) 2560
ผู้สอบผ่านอัยการ(พิเศษ)
ผู้สอบผ่านอัยการ(จิ๋ว)2560
ผู้สอบผ่านอัยการ (ล) 2559
ผู้สอบผ่านอัยการ (ญ) 2559
ผู้สอบผ่านเนติ แพ่ง 1/70
ผู้สอบผ่านเนติ อาญา 1/70
ผู้สอบผ่านเนติ วิ.พ. 2/70
ผู้สอบผ่านเนติ วิ.อ. 2/70
รายชื่อเนติบัณฑิต สมัย 70
มุมแจ้งข่าว : ประกาศคะแนนสอบ
ดูคะแนนสอบศาล ปี 2561
ดูคะแนนสอบอัยการ(จิ๋ว) 59
ดูคะแนนสอบอัยการ (ล) 59
ดูคะแนนสอบอัยการ (ญ) 59
ดูคะแนนสอบเนติ 1/70
ดูคะแนนสอบเนติ 2/70
มุมอ่านสอบ : โฟกัสฎีกาน่าสนใจ
ฎีกาน่าสนใจรายวัน แพ่ง
ฎีกาน่าสนใจรายวัน อาญา
ฎีกาน่าสนใจรายวัน วิ.แพ่ง
ฎีกาน่าสนใจรายวัน วิ.อาญา
ฎีกาน่าสนใจรายปี แพ่ง
ฎีกาน่าสนใจรายปี อาญา
ฎีกาน่าสนใจรายปี วิ.แพ่ง
ฎีกาน่าสนใจรายปี วิ.อาญา
ฎีกามีหมายเหตุ แพ่ง
ฎีกามีหมายเหตุ อาญา
ฎีกามีหมายเหตุ วิ.แพ่ง
ฎีกามีหมายเหตุ วิ.อาญา
วลีเด็ดจากฎีกา แพ่ง
วลีเด็ดจากฎีกา อาญา
วลีเด็ดจากฎีกา วิ.แพ่ง
วลีเด็ดจากฎีกา วิ.อาญา
มุมอ่านสอบ : โฟกัสหลักกฎหมาย
โฟกัสหลักกฎหมาย แพ่ง
โฟกัสหลักกฎหมาย อาญา
โฟกัสหลักกฎหมาย วิ.แพ่ง
โฟกัสหลักกฎหมาย วิ.อาญา
โฟกัสหลักกฎหมาย การค้า
โฟกัสหลักกฎหมาย บริโภค
โฟกัสหลักกฎหมาย ปัญญา
โฟกัสหลักกฎหมาย ครอง
โฟกัสหลักกฎหมาย ภาษี
โฟกัสหลักกฎหมาย รธน.
โฟกัสหลักกฎหมาย แรงงาน
โฟกัสหลักกฎหมาย ล้ม
โฟกัสหลักกฎหมาย พยาน
โฟกัสหลักกฎหมาย เด็ก
โฟกัสหลักกฎหมาย ศาล
มุมอ่านสอบ : ข้อสอบเก่าและตัวบท
สถิติข้อสอบเก่า
ถาม-ตอบ ข้อสอบเก่า
ถาม-ตอบ ปัญหาตุ๊กตา
ถาม-ตอบ ตัวบทกฎหมาย
ประมวลกฎหมายที่สำคัญ
ภาษาอังกฤษนักกฎหมาย
มุมอ่านสอบ : คอลัมนิสต์ออนไลน์
ฎีกาวาไรตี้
อ่านเพื่อสอบ
เอ็กซเรย์ฎีกา
จับหลักชนฎีกา
พิชิต 3 สนามสอบ
เกร็ดกฎหมายน่ารู้
กุญแจหลักกฎหมาย
สรุปหลักทักทายฎีกา
ประเด็นร้อนก่อนสอบ
คุยเฟื้องเรื่องกฎหมาย
ปอกเปลือกข้อกฎหมาย
ข้อกฎหมายเด่นฎีกาดัง
เกร็ดเล็กๆ ปัญหาใหญ่ๆ
ศิษย์เซียนเต่าเขย่าฎีกา
เทคนิคสอบภาษาอังกฤษ
กองบรรณาธิการเว็บไซต์
ข้อมูลสำคัญ (สำหรับสมาชิก)
เก็บตกฎีกาเด่นฎีกาดัง !!!
ถามตอบฎีกาใหม่ที่น่าสนใจ !
ชุดเก็งข้อสอบเนติบัณฑิตรายข้อ
ฉบับท่องไปสอบ ภาค ๑
ฉบับท่องไปสอบ ภาค ๒
ชุดเจาะหลักฎีกาพิสดารรายมาตรา
เจาะหลักฎีกาพิสดาร ภาค ๑
เจาะหลักฎีกาพิสดาร ภาค ๒
ชุดสกัดฎีกาคำบรรยายเนติบัณฑิต
สกัดฎีกาคำบรรยาย ภาค ๑
สกัดฎีกาคำบรรยาย ภาค ๒
สกัดบทบรรณาธิการ ภาค ๑
สกัดบทบรรณาธิการ ภาค ๒
ค้นหาข้อมูลภายในเว็บไซต์
เนื้อหาใหม่ล่าสุดวันนี้
เนื้อหายอดฮิตผู้เข้าชมสูงสุด
รวมลิงก์เว็บไซต์ที่น่าสนใจ
องค์กรศาล
ศาลฎีกา
ศาลยุติธรรม
ศาลปกครอง
ศาลรัฐธรรมนูญ
องค์กรตามรัฐธรรมนูญ
กกต.
ป.ป.ช.
ผู้ตรวจการแผ่นดิน
สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน
องค์กรอัยการ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจฯ
เนติบัณฑิตและทนายความ
เนติบัณฑิต
สภาทนายความ
สืบค้นหาข้อมูลกฎหมาย
สืบค้นฎีกา 2007
สืบค้นกฎหมาย (ศาล)
สืบค้นกฎหมาย (กฤษฎีกา)
สืบค้นกฎหมาย (พาณิชย์)
คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญ
คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ
คำชี้ขาดอำนาจระหว่างศาล
คำพิพากษาศาลปกครอง
คำพิพากษาอาญาการเมือง
สืบค้นราชกิจจานุเบกษา
สืบค้นความเห็นกฤษฎีกา
ค้นร่างกฎหมายที่น่าสนใจ
ลิงก์ตัวบทกฎหมายที่สำคัญ
รัฐธรรมนูญ ปี 2560
รัฐธรรมนูญ ปี 2557
รัฐธรรมนูญ ปี 2550
รัฐธรรมนูญ ปี 2540
ประมวลกฎหมายอาญา
ประมวลกฎหมายแพ่ง
ประมวลกฎหมาย วิ.อาญา
ประมวลกฎหมาย วิ.แพ่ง
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองฯ
พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการฯ
พ.ร.บ.ความรับผิดละเมิดฯ
พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารฯ
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานฯ
พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานฯ
พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ฯ
พ.ร.บ.เงินทดแทนฯ
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯ
พ.ร.บ.สิทธิบัตรฯ
พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้าฯ
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลทรัพย์สินฯ
พ.ร.บ.การรับขนของฯ
ประมวลรัษฎากรฯ
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีฯ
ข้อกำหนดคดีภาษีฯ
พ.ร.บ.ล้มละลายฯ
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลล้มละลายฯ
พ.ร.บ.ศาลเยาวชนฯ
พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ
พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ถูกกระทำฯ
พ.ร.บ.คุ้มครองพยานฯ
พ.ร.บ.องค์กรอัยการฯ
พ.ร.บ.ข้าราชการอัยการฯ
พ.ร.บ.บริหารแผ่นดินฯ
พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวงฯ
พ.ร.ป.ออกเสียงประชามติฯ
พ.ร.ป.การเลือกตั้ง ส.ส.ฯ
พ.ร.ป.พรรคการเมืองฯ
พ.ร.ป.ผู้ตรวจการแผ่นดินฯ
พ.ร.ป.คณะกรรมการ กกต.ฯ
พ.ร.ป.คณะกรรมการ ปปช.ฯ
พ.ร.ป.การตรวจเงินแผ่นดินฯ
พ.ร.ป.อาญานักการเมืองฯ
พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภคฯ
พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภคฯ
กลุ่ม facebook ที่น่าสนใจ
เนติบัณฑิตไทย
กลุ่มเตรียมสอบเนติฯ
กลุ่มผู้มุ่งมั่นที่จะสอบฯ
กลุ่มเตรียมสอบอัยการ/ศาล
กลุ่มสอบตั๋วทนาย
กลุ่มกฎหมายสร้างชาติ
กลุ่มที่ปรึกษากฎหมาย
ฎีกากฎหมายพิเศษ
ธรรมมะกับกฎหมาย
หลักกฎหมายปกครองวันละฯ
ปรึกษากฎหมายฟรี
ปรึกษากฎหมายออนไลน์ฟรี
คลังกฎหมาย
ข้อกฎหมายเด่น ฎีกาดัง
นักกฎหมายไทย
โจทย์จากฎีกาฯ
โพลล์
ความพึงพอใจในการให้บริการ
  
สถิติเว็บไซต์
OS: Windows
PHP: 5.2.17
MySQL: 5.6.33-log
เวลา : 12:40
Caching: Disabled
GZIP: Disabled
จำนวนสมาชิก : 356
จำนวนข่าวสาร : 17455
เว็บลิงก์: 264
ผู้เยี่ยมชม: 66576853
สถิติผู้เข้าเยี่ยมชมในขณะนี้
ขณะนี้มี 290 บุคคลทั่วไป ออนไลน์


 
   
 
กุญแจหลักกฎหมาย : เรื่อง การชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเด็ดขาด(เหตุโทษลูกหนี้ไม่ได้) (ฺฺโดย Rymani R.) พิมพ์
คอลัมนิสต์ติวเตอร์ออนไลน์ - คอลัมน์ : กุญแจหลักกฎหมาย (Rymani R.)
Tuesday, 12 September 2017

คอลัมน์ : กุญแจหลักกฎหมาย


เรื่อง การชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเด็ดขาด (เพราะเหตุโทษลูกหนี้ไม่ได้)

 

เมื่อสัญญาเกิดขึ้นแล้วแต่ภายหลังการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัย ผลทางกฎหมายคือ ทำให้ลูกหนี้หลุดพ้นจากการชำระหนี้ แต่การหลุดพ้นจากการชำระหนี้ดังกล่าวลูกหนี้จะต้องชดใช้ค่าสินไหมทดทดแทนหรือไม่ต้องพิจารณาว่าเป็นพฤติการณ์ที่ลูกหนี้ที่ต้องรับผิดชอบ หรือเพราะเหตุอันโทษลูกหนี้ได้หรือไม่ ซึ่งหากมี “พฤติการณ์ที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ” (มาตรา 219) ลูกหนี้ก็ไม่ต้องชำระหนี้และยังไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนใดๆ แก่เจ้าหนี้ โดยบทความนี้ ผู้เขียนจะพิจารณาศึกษาประเด็นหลักกฎหมายและคำพิพากษาของศาลที่น่าสนใจเกี่ยวการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์ที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ

(1) กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 219

(2) ข้อพิจารณา

- “การชำระหนี้เป็นพ้นวิสัย” คือ การชำระหนี้ที่ไม่สามารถกระทำให้สำเร็จตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้และต้องมีลักษณะเป็นการถาวรเด็ดขาด โดยอาจเกิดจากการกระทำของธรรมชาติ, ภัยพิบัติ, การกระทำของลูกหนี้/เจ้าหนี้/บุคคลภายนอก, หรือมีกฎหมายบัญญัติห้ามไว้ ก็ได้ ทั้งนี้ ต้องมิใช่แค่มีเพียงเหตุชั่วคราว, อยู่ระหว่างรอคำสั่งอนุญาตจากทางรัฐ, เพียงแค่เพิ่มภาระให้แก่ลูกหนี้เพราะมีปัญหาทางการเงินหรือเป็นเพราะสินค้ามีราคาสูงขึ้น

- ผลของการชำระหนี้เป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุโทษลูกหนี้ หรือตัวแทนของลูกหนี้ไม่ได้ แบ่งการพิจารณาได้ 2 กรณี ดังนี้

ก. มาตรา 219 วรรคหนึ่งลูกหนี้หลุดพ้นจากการชำระหนี้ เจ้าหนี้ไม่อาจเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้และเรียกร้องค่าเสียหายใด จากลูกหนี้ได้อีก ตัวอย่างเช่น ทรัพย์เฉพาะสิ่งสูญหายหรือเสียหายไปทั้งหมด หรือในส่วนสำคัญ โดยที่ลูกหนี้ได้ใช้ความระมัดระวังตามระดับมาตรฐานที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว, มีกฎหมายกำหนดห้ามเด็ดขาดทำให้ไม่สามารถชำระหนี้ได้, เกิดจากเหตุสุดวิสัยอันมิได้มีสาเหตุมาจากตัวลูกหนี้เลย, หนี้ส่งมอบทรัพย์ทั่วไป แต่คู่สัญญาระบุแหล่งผลิตเฉพาะไว้ในสัญญา ภายหลังแหล่งผลิตนั้นไม่สามารถผลิตได้

ข. มาตรา 219 วรรคสองกรณีถือเสมือนว่าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย (ความจริงแล้วทรัพย์ยังคงมีอยู่ แต่ลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ หรือเป็นกรณีต้องอาศัยความรู้ความสามารถหรือคุณสมบัติเฉพาะตัวของลูกหนี้ซึ่งไม่สามารถให้ผู้อื่นมาชำระหนี้แทนได้) ดังนี้ ลูกหนี้หลุดพ้นจากการชำระหนี้เหมือนมาตรา 219 วรรคหนึ่ง เช่นกัน ตัวอย่างเช่น สัญญาว่าจ้างที่ลูกหนี้ต้องปฏิบัติการชำระหนี้เองเป็นการส่วนตัวแต่ภายหลังลูกหนี้ตาย หรือร่างกายพิการ, ทรัพย์เฉพาะสิ่งโอนไปยังบุคคลภายนอกโดยชอบและไม่อาจเพิกถอนได้ หรือหลุดพ้นไปจากเงื้อมมือของลูกหนี้ทำให้ไม่สามารถส่งมอบได้ แม้ลูกหนี้ได้ใช้ความสามารถอย่างเต็มที่แล้วเพื่อปฏิบัติการชำระหนี้

**ระวัง กรณีการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยบางส่วนเพราะพฤติการณ์ที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบและการชำระหนี้ที่เหลืออยู่ยังเป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้ เช่นนี้ เจ้าหนี้ต้องชำระหนี้ส่วนที่เหลือ (เจ้าหนี้ไม่มีสิทธิปฏิเสธการชำระหนี้ หรือเลิกสัญญา)

(3) ข้อสังเกต

- มาตรา 219 เป็นเรื่องของ “ผลแห่งหนี้” ที่ตกเป็นพ้นวิสัยซึ่งนำมาใช้วินิจฉัยความรับผิดในส่วนของลูกหนี้ (ลูกหนี้หลุดพ้นจากการชำระหนี้ ไม่ต้องรับผิดใดๆ แม้สัญญาจะไม่เลิกกัน) แต่กรณีหนี้นั้นเป็นสัญญาต่างตอบแทน ในส่วนของเจ้าหนี้ว่าจะมีสิทธิได้รับชำระหนี้ตอบแทนหรือไม่จะต้องพิจารณาตามมาตรา 370-372 ในเรื่อง “ผลของสัญญา” ควบคู่ไปด้วย

- กรณีคู่สัญญามีข้อตกลงกันยกเว้นมาตรา 219 กล่าวคือ ให้ลูกหนี้ต้องรับผิดแม้การชำระหนี้นั้นตกเป็นพ้นวิสัยโดยโทษใครไม่ได้ เช่นนี้ เป็นข้อตกลงที่ผูกพันใช้บังคับได้ โดยลูกหนี้ก็ต้องรับผิดไปตามที่ตกลงกันไว้ (เพราะมาตรา 219 มิใช่ข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน) ตัวอย่างเช่น ผู้เช่าซื้ออาจทำสัญญายอมชำระค่าเช่าซื้อให้จนครบแม้ทรัพย์ที่เช่าซื้อจะถูกทำลาย หรือสูญหายไปโดยเหตุสุดวิสัยก็ได้ อย่างไรก็ดี ต้องพิจารณาตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 วรรคสาม (2) ควบคู่ด้วยว่า เป็นข้อตกลงให้ลูกหนี้ต้องรับผิดหรือรับภาระมากกว่าที่กฎหมายกำหนดหรือไม่

(4) คำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจ

ฎ. 14493/2557 โจทก์เช่าที่ดินเพื่อก่อสร้างอาคารตึกแถวโดยโจทก์จะได้ผลประโยชน์จากการจำหน่ายสิทธิการเช่าให้บุคคลทั่วไป ส่วนจำเลยได้กรรมสิทธ์ในอาคารและค่าเช่าตามที่ตกลงกัน จึงเป็นสัญญาต่างตอบแทนหลังจากทำสัญญาเช่า จำเลยส่งมอบพื้นที่ให้แก่โจทก์แล้ว แต่ในปี 2540 ทางราชการได้ประกาศใช้ผังเมืองรวมมีผลให้ที่ดินที่จะปลูกสร้างอาคารอยู่ในแนวถนนผังเมืองไม่สามารถปลูกสร้าง อาคารได้ ถือได้ว่าโจทก์และจำเลยต่างไม่สามารถปฏิบัติการชำระหนี้ ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของสัญญาเช่าได้การชำระหนี้จึงตกเป็นอันพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งจำเลยไม่ต้องรับผิด โจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในส่วนผิดสัญญา เมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญา สัญญาจึงเลิกกัน คู่สัญญาย่อมกลับคืนสู่ฐานะเดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 วรรคหนึ่ง ต่างฝ่ายต่างไม่ต้องชำระหนี้ตอบแทนกันต่อไปอีก

ฎ. 6237/2555 ในขณะทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสัญญาจ้างพัฒนาที่ดินและก่อสร้างบ้าน โจทก์และจำเลยทั้งสี่ต่างทราบดีอยู่แล้วว่าที่ดินพิพาทอยู่ในเขตที่จะถูกเวนคืนเพื่อทำถนนเพียงแต่ยังไม่มีการสำรวจแนวเขตถนนที่แน่นอน เมื่อภายหลังมีการประกาศพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงผ่านที่ดินพิพาท จำเลยทั้งสี่จึงไม่สามารถส่งมอบที่ดินพร้อมบ้านแก่โจทก์เพื่อได้ใช้ประโยชน์ตามสัญญา การชำระหนี้ย่อมตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างหนึ่งอย่างใดอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดมิได้ จำเลยทั้งสี่ซึ่งเป็นลูกหนี้ร่วมกันย่อมไม่มีสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ตอบแทนตาม ป... มาตา 372 วรรคแรก โจทก์มีสิทธิเรียกเงินที่ชำระคืนจากจำเลยทั้งสี่

ฎ. 5353/2552 สัญญาซื้อขายลูกไก่และรับซื้อคืนไก่กระทงมีสาระสำคัญว่า โจทก์ตกลงขายลูกไก่และขายอาหารไก่ให้แก่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 1 มีสิทธิที่จะเลือกชำระค่าลูกไก่และค่าอาหารไก่ให้โจทก์โดยจ่ายเป็นเช็ค โจทก์ให้สินเชื่อจำเลยที่ 1 สามารถสั่งจ่ายเช็คล่วงหน้า 60 วัน แต่หากจำเลยที่ 1 จ่ายเป็นเงินสดหรือดร๊าฟหรือแคชเชียร์เช็คโจทก์ก็จะลดราคาลูกไก่ให้ตัวละ 25 สตางค์ ของราคาลูกไก่แต่ละชนิด หรือมิฉะนั้นจำเลยที่ 1 จะนำลูกไก่และอาหารไก่ที่ซื้อไปจากโจทก์ไปเลี้ยงจนโตได้ขนาดตามที่โจทก์กำหนดแล้วนำมาขายคืนให้แก่โจทก์ตามราคาที่โจทก์กำหนด แล้วหักชำระค่าลูกไก่และอาหารไก่ภายหลังก็ได้ ล้วนเป็นวิธีการที่จำเลยที่ 1 สามารถเลือกชำระค่าลูกไก่อาหารไก่ที่ทำสัญญาซื้อไปจากโจทก์ได้ เห็นได้ว่าสัญญาดังกล่าวมีสัญญาสองส่วนรวมอยู่ด้วยกัน คือสัญญาซื้อขายลูกไก่และอาหารไก่ส่วนหนึ่ง และอีกส่วนหนึ่งเป็นสัญญาที่โจทก์สัญญาว่าจะรับซื้อไก่ที่จำเลยที่ 1 ซื้อไปเลี้ยงจนโตได้ขนาดตามที่โจทก์กำหนดแล้วนำมาขายคืนโจทก์ในราคาที่โจทก์กำหนด โดยโจทก์ยอมให้จำเลยที่ 1 หักชำระค่าลูกไก่และอาหารไก่จากราคาไก่ที่โจทก์รับซื้อคืนได้ สัญญาดังกล่าวจึงไม่ใช่เป็นสัญญาต่างตอนแทนที่แยกจากกันไม่ได้ การชำระหนี้ตามสัญญาจึงสามารถแยกออกจากกันได้

ดังนั้น การที่ไก่ของจำเลยที่ 1 ที่ซื้อจากโจทก์ไปเลี้ยงถูกทางราชการสั่งให้ฆ่าทำลายไปทั้งหมด เนื่องจากเกิดโรคระบาดไข้หวัดนกทำให้ไม่สามารถนำไก่ไปขายคืนให้แก่โจทก์ตามสัญญาได้ เป็นเหตุสุดวิสัยที่ทำให้จำเลยที่ 1 ไม่สามารถนำไก่ที่เลี้ยงโตแล้วไปขายคืนโจทก์นั้น จึงเป็นการชำระหนี้ที่พ้นวิสัยเฉพาะในส่วนสัญญาที่โจทก์สัญญาว่าจะรับซื้อไก่คืนโดยยอมให้จำเลยที่ 1 หักชำระหนี้ค่าลูกไก่และค่าอาหารไก่ที่จำเลยที่ 1 ซื้อไปจากโจทก์เท่านั้น หาทำให้การชำระหนี้ตามสัญญาซื้อขายลูกไก่และอาหารไก่ที่จำเลยที่ 1 ได้รับเงินค่าชดเชยจากโจทก์ตกเป็นพ้นวิสัยไปด้วยไม่ สำหรับจำเลยที่ 2 นั้น เป็นสามีของจำเลยที่ 1 รู้เห็นและให้ความยินยอมให้จำเลยที่ 1 ทำสัญญาซื้อลูกไก่และอาหารไก่จากโจทก์ไปใช้เพื่อการประกอบอาชีพเลี้ยงไก่ ถือเป็นหนี้ร่วมที่เกิดขึ้นเนื่องจากการงานที่สามีภริยาทำด้วยกัน ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1490 (3) แม้จำเลยที่ 2 จะไม่ได้ลงนามในสัญญาในฐานะคู่สัญญากับโจทก์ก็ตาม จำเลยที่ 2 ก็ต้องร่วมกับจำเลยที่ 1 รับผิดชำระหนี้ตามสัญญาซื้อขายแก่โจทก์และโจทก์มีสิทธิหักเงินค้ำประกันสัญญา เพื่อชำระหนี้ได้ด้วย

ฎ. 10226/2539 สัญญาซื้อขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างที่ กำหนดให้โจทก์ทั้งสองในฐานะผู้ขายต้องโอนใบอนุญาตประกอบกิจการโรงแรมให้จำเลย ที่ 1 ในฐานะผู้ซื้อโดยตอนแรกในสัญญากำหนดให้ผู้ซื้อเป็นผู้ไปรับยอดหนี้ของผู้ขายตามสัญญาจำนองจากธนาคาร ท. เป็นข้อตกลงให้ผู้ซื้อชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกโดยตรง เมื่อธนาคาร ท. ไม่ยอมรับจำเลยทั้งสองเป็นผู้เข้าชำระหนี้ดังกล่าวแทนเพราะไม่เชื่อถือจำเลยทั้งสอง ผู้ซื้อซึ่งเป็นลูกหนี้ตามข้อกำหนดในสัญญาดังกล่าวจึงไม่อาจชำระหนี้ได้สำเร็จตามวัตถุแห่งหนี้ที่ให้ผู้ซื้อเป็นผู้ไปรับยอดหนี้ของผู้ขายได้การชำระหนี้นี้จึงกลายเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่ง เกิดขึ้นภายหลังที่ได้ก่อหนี้และลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ ลูกหนี้เป็นอันหลุดพ้นจากการชำระหนี้นั้น เมื่อสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาต่างตอบแทนและการชำระหนี้ของผู้ซื้อตกเป็นพ้นวิสัยอัน จะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดไม่ได้ ผู้ซื้อก็ย่อมไม่มีสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ตอบแทนจากผู้ขาย การที่โจทก์ทั้งสองไม่โอนใบอนุญาตประกอบกิจการโรงแรมให้แก่จำเลยที่ 1 จึงถือไม่ได้ว่าโจทก์ทั้งสองผิดสัญญาและกรณีดังกล่าวแม้สัญญาไม่เลิกก็ย่อมระงับเพราะไม่มีผลบังคับตามกฎหมายต่อไป และก่อนที่โจทก์ทั้งสองจะฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสอง ก็ได้มีหนังสือบอกจำเลยทั้งสองจัดการขนย้ายทรัพย์สินรวมทั้งบริวารออกไปจากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของโจทก์ทั้งสองแล้ว แต่จำเลยทั้งสองเพิกเฉยเป็นพฤติการณ์ที่จำเลยที่ 2 ในฐานะกรรมการของจำเลยที่ 1 และในฐานะส่วนตัวยังคงจงใจอยู่ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของโจทก์ทั้งสองโดยละเมิดอีกต่อไป โจทก์ทั้งสองจึงมีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสองและเรียกค่าเสียหายในกรณีละเมิดจากจำเลยทั้งสองได้

 

Rymani R.

< ก่อนหน้า   ถัดไป >